05 Kasım 2018 Pazartesi 12:29
ÖTV ve KDV İndirimlerinin Ekonomiye Beklenen Etkileri

Dolayısıyla, önlem alınan sektörler kısaca mobilya, beyaz eşya, taşıt ve konut sektörlerini kapsamaktadır. Sözü geçen düzenlemeler yalnızca Kasım ve Aralık ayları için uygulanmaya başlandı. Alınan tedbirlerin amacının daralan sektörleri canlandırmak, istihdamdaki güçlü duruşun devamını sağlamak ve enflasyonla mücadele etmek olduğu basın toplantısından anlaşılmaktadır. Peki gerçekten açıklanan paket bu amaçlara yarar sağlayacak mı? Her bir amaç için kısa bir analiz yapalım.

1)    ÖTV ve KDV indirimlerinin iç piyasa satışlarına etkisi
Seçilen sektörlerde son dönemde önemli daralmalar gözlenmeye başlanmıştı. Tablo 1’den de görülebileceği gibi otomobil satışları Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında sırasıyla yüzde 52,6, yüzde 67,7 ve yüzde 76,5 oranında daraldı. Otomobil satışları kadar olmasa da konut ve beyaz eşya satışlarında da önemli gerilemeler gözledik. Mobilya sektörüne ilişkin iç satış verileri olmadığı için karşılaştırma amaçlı sektörün TÜİK tarafından açıklanan üretim endeksi değişimine yer verdim. Mobilya üretimine dair en güncel veri olan Ağustos ayı üretim verisi de yıllık bazda yüzde 23,4 oranında bir gerilemeye işaret etmektedir. Ayrıca, mobilya sektörü üretimi 2018 yılı genelinde olumsuz bir performans sergilemektedir. Mobilya üretiminde, Ocak-Ağustos döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10’luk bir daralma söz konusu. Bu rakamlara baktığımızda tedbir alınan sektörlerin doğru seçildiğini söyleyebiliriz. Ancak, alınan önlemler yeterli mi, aşağı yönlü eğilimi tersine çevirmeye yetecek mi? 2009 yılında da benzer indirimlere gidilmiş ve iç satışlarda önemli artışlar gözlenmişti. Yine benzer artışlar görebiliriz. Ancak, bu artışlar ekonominin genelinde bir toparlanma olmadığı sürece kalıcı olmayacaktır. Bu demek oluyor ki, tek başına bu indirimler ilgili sektörlere yalnızca geçici bir rahatlama sağlayacaktır.  

2)    ÖTV ve KDV indirimlerinin istihdam ve üretime etkileri
Uygulanan indirimlerin istihdama pozitif anlamda katkı sağlayabilmesi için sektörel anlamda yatırımları ve üretimi artırması gerekmektedir. Yapılan indirimlerin birincil etkisi fiyat düşüşleri nedeniyle sektörlere yönelik tüketici talebini artırması olacaktır. Talep artışlarının kalıcı olması halinde firmalar talebe cevap verebilmek için üretimi arttırırlar. Bu anlamda, firmalar ya mevcut istihdam düzeyini korur veya yeni istihdam sağlarlar. Hükümetin açıkladığı tedbirler ise tüketici talebinde kalıcı bir artış sağlamayacaktır çünkü indirimler yalnızca iki aylık dönemi kapsamaktadır. Geçici talep artışı büyük ihtimalle firmaların son dönemde talep azlığı nedeniyle biriken stoklarından karşılanacaktır. Bu yüzden, indirimlerin istihdam ve üretim üzerindeki etkisinin oldukça kısıtlı olacağını düşünmekteyim. 

3)    ÖTV ve KDV indirimlerinin enflasyona etkisi
İndirimler doğrudan tüketicileri ilgilendirdiği için TÜFE enflasyonunda ilgili sektörlerde Kasım ve Aralık aylarında bir iyileşmeye neden olacaktır. Bahsi geçen sektörleri kapsayan enflasyon harcama gruplarının TÜFE ağırlıklarına bakacak olursak, konut, ev eşyası ve ulaştırma kalemlerinin ağırlıkları sırasıyla yüzde 14,85, yüzde 7,66 ve yüzde 27,47’dir. Bu üç harcama grubu TÜFE’nin yaklaşık yarısını oluşturmaktadır. Bu nedenle, yıl sonu enflasyon oranında önceki piyasa tahminlerinin altında bir gerçekleşme olacağı kanısındayım. Öte yandan, düzenleme girdi maliyetlerine ilişkin bir etkiye sahip olmadığı için üretici fiyat endeksine olumlu bir etkide bulunmayacaktır. Üretici fiyatlarında bir iyileşme olmayacağından, indirimler sona erdiğinde tüketici fiyatları da eski seviyesine gelecektir. Başka bir deyişle, yıl sonu enflasyonundaki beklediğim iyileşme geçici olacaktır. Tabii ki bu enflasyon farkı zammı bekleyen memur ve emekliler için kötü bir haber sayılabilir zira zam oranı yıl sonu enflasyon oranına göre belirlenmektedir. 

Özetle, tedbirlerin enflasyon ve sektörel bazda iç piyasa satışları üzerinde olumlu ama geçici bir etkisi olacaktır. Kalıcı etkiler için yapısal reformlara ihtiyacımız var.

Kağan Taşlamaz  (kagan.taslamaz@finans365.com) /  Finans365.com Özel Haber

Son Güncelleme: 13.11.2018 12:21
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
kazım 2018-11-05 14:50:44

bu ülkede artık ne yapılırsa yapılsın, istihdama olumlu bir şey yapılmaz. i̇şçi çıkaran çıkarana , sonumuz hayrolsun...