Düşük rekolteye rağmen fındık fiyatlarında yaşanan sert düşüş piyasayı şaşırttı. Serbest piyasada fiyatlar Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) alım seviyelerinin altına gerilerken, üretici ikiye bölündü.
Beklenen Olmadı: Az Ürün, Düşen Fiyat
Geçtiğimiz yıl yaşanan zirai don sonrası fındıkta üretim ciddi şekilde gerilemişti. Normal şartlarda arzın düşmesi fiyatları yukarı taşırdı. Ancak bu sezon tablo tam tersine döndü.
Serbest piyasada fiyatlar, TMO’nun açıkladığı Levant kalite 195 TL ve Sivri kalite 190 TL alım fiyatlarının altına indi. Sezon başında 370 TL’ye kadar çıkan fiyatlar bugün:
Levant kalite: 180–200 TL
Giresun kalite: 230–245 TL
bandına kadar geriledi.
Üretici Kararsız: Satmalı mı Beklemeli mi?
Fiyatlardaki sert düşüş, üreticiyi iki farklı yola yönlendirdi. Bir kesim zararına da olsa satış yapmayı tercih ederken, diğer kesim fiyatların yeniden yükseleceği beklentisiyle ürününü elinde tutuyor.
Sektör temsilcilerine göre bazı üreticiler, elde ettikleri sınırlı geliri alternatif yatırım aracı olarak altına yönlendirerek kayıplarını telafi etmeye çalışıyor.
Piyasayı Baskılayan 3 Kritik Faktör
Fiyatların düşmesinde birden fazla etken rol oynuyor:
Emanet fındık sistemi: Piyasaya görünmeyen arz oluşturuyor
Yüksek stok riski: Yeni sezona 150–200 bin ton devir bekleniyor
Alternatif tedarikçiler: Avrupa alıcıları farklı ülkelere yöneliyor
Bu faktörler, düşük rekolteye rağmen fiyatların yukarı yönlü hareket etmesini engelliyor.
Sanayici de Zor Durumda
Sadece üretici değil, sanayici ve tüccar da sıkıntılı bir süreçten geçiyor. Yüksek fiyattan alınan ürünlerin stokta kalması, finansal baskıyı artırıyor.
Krediyle alım yapan birçok esnafın elindeki ürünü eritmekte zorlandığı, piyasanın genelinde ciddi bir nakit sıkışıklığı yaşandığı belirtiliyor.
“Piyasa Korku ile Fırsat Arasında”
Sektör temsilcileri, mevcut tabloyu “korku ile fırsat arasında sıkışmış piyasa” olarak tanımlıyor. Avrupa’dan gelen alımlar kısa süreli hareketlilik yaratsa da kalıcı bir toparlanma sinyali henüz yok.
