Borsa Duayeninden Yeni Yatırımcılara Tavsiyeler! Borsada Ne Yapmalı? Ne Yapmamalı?

Yerli yatırımcının akın akın borsaya yatırım yaptığı bu günlerde herkes borsada nasıl hareket edilmesi gerektiği yönünde araştırmalarda bulunuyor. Bu tür araştırmalarda bulunan borsa yatırımcıları için adeta rehber niteliğinde bilgiler duayen borsacıdan geldi.

Borsa Duayeninden Yeni Yatırımcılara Tavsiyeler! Borsada Ne Yapmalı? Ne Yapmamalı?

Yerli yatırımcının akın akın borsaya yatırım yaptığı bu günlerde herkes borsada nasıl hareket edilmesi gerektiği yönünde araştırmalarda bulunuyor. Bu tür araştırmalarda bulunan borsa yatırımcıları için adeta rehber niteliğinde bilgiler duayen borsacıdan geldi.

Borsa Duayeninden Yeni Yatırımcılara Tavsiyeler! Borsada Ne Yapmalı? Ne Yapmamalı?
12 Ağustos 2020 - 02:47 - Güncelleme: 12 Ağustos 2020 - 02:47

Yerli yatırımcının akın akın borsaya yatırım yaptığı bu günlerde herkes borsada nasıl hareket edilmesi gerektiği yönünde araştırmalarda bulunuyor. Bu tür araştırmalarda bulunan borsa yatırımcıları için adeta rehber niteliğinde bilgiler duayen borsacıdan geldi.

BİR BORSA OYUNCUSUYLA RÖPORTAJ

Soru: Borsaya nasıl başladınız?


Cevap: Ben adrenalin bağımlısıydım. Küçük çocukken bile bisiklete normal binmezdim. Yüzüme vuran rüzgar çok hoşuma giderdi. Daha çok vursun diye daha hızlı kullanırdım bisikleti. Kafamdaki dikişler bu yüzden mesela . Yamaç paraşütüyle atladığımda on kere üst üste yapabilirdim. Borsaya girmem kaçınılmadı yani (gülüyor)

Soru: Adrenalin bağımlısıydım diyorsunuz, artık değil misiniz?

Cevap: Onu kontrol etmesini öğreneli çok oldu.

Soru: Borsada yatırım yapmaya başlayanlar için neler tavsiye edersiniz?

Cevap: Hiçbir zaman yaptığınız yatırımı küçümsemeyeceksiniz. Aman kaybetsem de zaten küçük bir bakiye derseniz, siz o parayı kaybetmeye mahkumsunuz. Birikiminizi ters piramit gibi düşünün. Başlangıç az olsa da zirvede büyük paya ulaşmış olursunuz.

Soru: Son birkaç ayda borsamıza çok sayıda yerli yatırımcı geldi. Yeni gelen yatırımcılar çok fazla uyarılıyor. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Cevap: Yeni yatırımcının gelmesi, borsamızın işlevselliği açısından son derece önemli. Bizim piyasamıza yerli yatırımcı uzun zaman önce küsmüştü. Yabancı yatırımcı da nerdeyse piyasayı ele geçirmişti. Yüzde yetmişler falan neydi onlar öyle. Yerli yatırımcı mevduattan kazanamadığını borsadan kazanmaya geldi. Bu süreçte borsanın durumu, onların rüzgarı arkasına almasını sağladı. Ancak burada çok dikkat etmeleri gereken durumlar var.

Soru: Ne gibi? Sosyal medyadan açılan hesaplar ve oluşturulan gruplardan mı bahsediyorsunuz?

Cevap: Tabi o da var. Bu konu çok geniş. Ama önce önemli olan şu; yeni yatırımcıların büyük çoğunluğu borsa bilgisine sahip değil. Mevduat getirisinden artık alamadığı getiri için piyasaya gelmiş insanlar. Hiçbir şey bilmeden alım satım yapmaya çalışıyor. Benim duyduğum bir örneği vereyim; yatırımcı internetten hisse almış, Temsilcisi arıyor, rüçhan hissesi almışsınız ve bugün tahtası kapanıyor. Yatırımcıdan gelen cevap, evet sonu r olan bir şey aldım. Şimdi temsilci bu bilgi düzeyinde bir yatırımcıya bedelliyi, rüçhanı, eski hisseye geçişi vs nasıl anlatsın? Anlatsa karşısındaki nasıl anlasın?

Kurallar ve yasaklar nedense borsada yoğun işlem yapanlara kesiliyor.

Neden? Çünkü göze görüneni cezalandırmak kolay. Bir borsa spekülatörünün varlığı piyasa için önemlidir. Küçük yatırımcı olmasa da oluyordu dimi. Tabiki onlar da olsun. Daha fazla katılımı olan bir borsamız olsun. Ama bilgisi az olanın şikayeti de çok olur. Foreks piyasalarının kaldıraç oranlarının düşmesinin en büyük nedeni, küçük yatırımcının kıt kaynağını orada batırması ve kurumları şikayet etmesi sebebi ile Spk’ nın aldığı çözüm bu oldu. Şimdiki durum ne peki, bu işlemleri yapan büyük portföyler paraları yurtdışına çıkarttı. 10 yıl önce borsada pek çok spekülatörün işlem yasağı vardı ve piyasada hacim olmuyordu nerdeyse. Mecbur af geldi. Demek ki lazım olan bizleriz (gülüyor) Şimdi, onu yaptın yasak bunu yaptın ceza. Borsada işlem yapmanın bizim için ticaret yapmaktan hiçbir farkı yok. Bir malın var satacaksın ya da üretip piyasaya süreceksin. Senin gibi o malı üreten başkaları çıktığında kendi ürününe farklı bir değer katman gerekir ki sen de satmaya devam edebilesin. Hisse toplamak da böyle bir şey işte.

Benim bir alma nedenim var, bir hedefim var. Araştırıyorum, değerlendiriyorum, çalışıyorum yani benim işim bu. Küçük yatırımcı çıkmış abi ne alayım söyle. E bir git sen de öğren benim anlatacağım hiçbir şeyden zaten anlamayacaksın. Söylediğim anında uçup kaçmazsa da bana beddua edeceksin. Geçen gün kapıma genç bir adam geldi günlerdir açım parkta yatıyorum dedi. Ben de yiyecek bir şeyler verdim, hayır para istiyorum dedi. Şimdi kapınıza gelen yardıma ihtiyacı olan birine yardım etmeye çalışıyorsunuz , açsan sana yemek veriyorum ye dimi. Para versem ve bana dediğin gibi açsan gidip yemek alacaksın zaten para oraya gidecek öyle ya. Ama aç değil, hem de hiç değil boş beleş yaşama yolunu bulmuş sağdan soldan toplayıp geçiniyor asalak gibi. Benim gözümde abi ne alayım kredi çektim diyenin de hiçbir farkı yok. Bilmiyorsun, anlamıyorsun, öğrenmiyorsun sonra çarpılınca gidip şikayet ediyorsun. Bu tahtada işlem yapanları cezalandırın beni mağdur etti diye. Bir kere oyuncuların küçük yatırımcıya mal vericem diye bir derdi yok. Aman küçük yatırımcı gelsin de ona satayım diyerek işlem yapmazsın. Baştan da dedim ya bu iş bizim ticaretimiz almışım malı elbet vericem almak isteyen alıcıya. O zaman neden o fiyattan gidip alıcı oldun, zorla mı yazdırıldı bu fiyattan alıcı ol diye, neden o fiyattan almak istiyorsun. Demek ki daha yukarı satacağını düşünüyorsun. Gitmiyorsa bu benim kabahatim olamaz bu senin bu tahtadaki malın ederini bilmiyor olmandır sadece. Ceza kesilecek biri varsa o da gerekli çalışmayı yapmayan sensin. Herkes kolay paranın peşinde. Sosyal medyada grupların bu kadar çok yayılmasının sebebi de talep olması. Bu işleri yapanların çoğalması göze batıyor da neden her birinin çok sayıda takipçisinin olması sorgulanmıyor. Bir işte talep varsa arz da vardır. Şimdi ceza öneriyi verene mi kesilir, bunu alıp zarar edene mi? Pazarda domateslerim çok güzel diye bağıran birinden gidip domates aldığında, eve gittiğinde o domateslerin iyi olmadığını görünce gidip satıcıyı şikayet mi ediyorsun? Bana domateslerim çok güzel dedi ben de aldım ama güzel çıkmadı cezalandırılmasını istiyorum. Olur mu hiç böyle şey?! İyi domates yemek istiyorsan, önce sen iyi domatesi seçmesini öğreneceksin. Bence bu hisse paylaşım işleri bir düzene sokulmalı. Mesela hisse analizi, grafik paylaşımı, hisse tavsiyesi bu işi yapacak olanlar sadece Spk lisansına sahip olanlar tarafından yapılabilir. Öyle ya sonuçta Spk’ nın kuralları çerçevesinde sınavlarına katılmış, işlem yapabilir, portföy yönetebilir yetkisini bizzat kurumun kendisinin verdiği kişiler aynı zamanda kendi çalışmalarını ve analiz paylaşımlarında da bulunabilir. Bunlara da belli kurallar getirilerek düzenlenebilir. Böylelikle bu kadar kirlilik ortadan kalkmış olur. Burada da ironi var mesela. Çalışan olarak lisans zora koşuyorsun, lisans alana tavsiyede bulunamazsın diyorsun. Ama önüne gelenin tavsiye yapmasına seyirci kalıyorsun. Yanlış olan her şeye zamanında doğru yöntemlerle müdahale etmek gerek.

Soru: Düşmeyen borsamız var artık cümleleri kurulmaya başlandı, siz ne diyorsunuz düşmeden yukarı mı gideceğiz hep?

Cevap: Son birkaç yıldır eski bilgi ve deneyimlerle işlemiyor borsa. Bunu gören, iyi analiz eden, inat etmeyen para kazandı. Pandemi süreci de daha önce deneyimlemediğimiz bir olaydı. Tüm dünya borsaları için öncesi felaket sonrası da inanılmaz fırsat oldu. Her kriz sonrası olduğu gibi. Ancak bu durum bu kadar hızlı bitti rehavetine kapılmamak gerek. Bir şeyin fiyatının sürekli düşmesi diye bir şey olmayacağı gibi sürekli artması diye de bir şey olamaz. Bir yerden olması gereken realizasyonlar gelecektir. Ufak tefek geliyor ama kastettiğim bunlar değil. Endeks önemli desteklerini test etmeye gelir her zaman. Bunun bir bahanesi muhakkak çıkar. İş o ki bu bahaneler destekleri test edip döndürecek şeyler olsun. Yoksa şelaleye dönecek şeyler olursa işler terse dönebilir. Uzun vadede her ne kadar olumlu olsam da kısa vadede işler terse dönme potansiyelli.

Soru: Ne olabilir mesela bu kadar kötü düşmesine sebep olabilecekler?

Cevap: Bir kere dünya bu covid belasında kurtulmuş değil her an tekrar yeni bir dalga yaratabilir. Orada da önemli olan, bu dalganın ölümcüllüğünün olmaması sürü bağışıklığı yaratması pozitif olur. Ama yine de tüm dünyada belirgin bir artış görülmeye başlaması paniğe neden olabilir. Çünkü duran ekonomiler yeni yeni işlerlik kazanmışken, yeniden kapanacak paniği çok büyük dalgaya neden olur. Hep beklenen İstanbul’ da bir deprem olsa büyük düşüşler gelir. Ya da sıcak bir çatışma. Allah korusun tabiki. Erken seçim kararı da büyük satışa neden olur.

Soru: Erken seçim bekliyor musunuz?

Cevap: Ben 2021’de bekliyorum. Erdoğan bence kendi krizlerini çok iyi yöneten biri. 2023’te gitmek riskini almaktansa 2026’ya kadar devam etmek avantajını kullanacaktır diye düşünüyorum.

Soru: Uzun vadede endeks seviyesindeki beklentiniz nedir peki?

Cevap: Ben 200 olmasını bekleyenlerdenim (gülüyoruz)

Soru: Nasıl olabilir? Herkes battık derken, bu kadar ekonomik veriler kötüyken borsamız nasıl iki katına çıkabilir?

Cevap: Endeksten iki sıfır atılacak 1000’in 2000 olabilme psikolijisi ile 100.000’in 200.000 olabilme ihtimaline inanç bir olamaz. Borsalar içinde bulunduğumuz durumları kısa, tıpkı virüste olduğu gibi, gelecek beklentilerini uzun fiyatlar. Eğer biz yeni ekonomik düzende yerimizi doğru ve sağlam alırsak asıl, borsamızın yükselmemesine imkan yok. Tedarik zincirinin Çin’den ülkemize kayması durumunda bunu çok iyi değerlendirmeliyiz. Üretim ekonomisine hazır hale gelebilmeliyiz. Her alanda teknolojinin çok daha hızlandırılması gerek. Hiçbir şeye geç kalmamalıyız artık. Tarım, yenilenebilir enerji, yazılım bilişim, sağlık daha çok gelişecek ve ön planda olacak sektörler olacak. Bu sektörlerde faaliyet gösterip yatırım yapan şirketler kazançlı çıkacak. Ülkemiz inanılmaz fırsatlar yakalayabilecek konumda, doğru zamanda doğru hamleleri yapamazsanız fırsatlar uçup gider.



YORUMLAR

  • 1 Yorum
  • Mustafa Kemal
    3 ay önce
    Çok doğru tespitler .. çok eski zamanlardan gelen bir yatırımcı olarak bu tespitlere aynen katılıyorum..